موضع روسیه و چین درباره تهران چه خواهد بود؛ آیا ایران باز تنها می ماند؟

به گزارش فروشگاه تکنولوژی، یک کارشناس مسائل بین الملل در تبادل نظر با خبرنگاران معتقد است که اقدام امریکا در بازگشت به برجام بار دیگر به چین و روسیه کارت جدید برای امتیاز گیری های جدید و بیشتر می دهد و ایران بار دیگر مانند سابق در شورای امنیت تنها می ماند.

موضع روسیه و چین درباره تهران چه خواهد بود؛ آیا ایران باز تنها می ماند؟

همراه دور زمین باشید و با تور ارزان روسیه از کاخ کرملین دیدن کنید و در شهرهای زیبای مسکو و سوچی گشتی بزنید و خاطرات زیبایی برای خود رقم بزنید.

ابولفضل خدائی: روز سه شنبه روزنامه نیویوک تایمز اطلاع داد که آمریکا میخواهد تا برای جلوگیری از لغو تحریم تسلیحاتی ایران در 27 مهرماه امسال به برجام بازگردد تا بتواند حق رای خود را حفظ کند. امریکا دو سال پیش از توافق اتمی ایران و پنج کشور صنعتی جهان خارج شد و طبق آن تحریم های ثانویه که شامل فروش نفت ایران هم می شد را اعمال کرد. پس از ان ایران نیز در پاسخ تعهدات برجامی خود را در 5 مرحله تقلیل داد. دراینباره با مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بین الملل مصاحبه نموده ایم که در ادامه می خوانید:

نخست بفرمایید که چرا سیاست ترامپ در چهل سال اخیر متفاوت تر از روسای جمهور آمریکا بود؟ آیا این کشور در قبال تهران راهبرد سیاست خارجی خود را تغییر داده است؟

ایالات متحده آمریکا از سال 2018 به بعد در ساحت گفتمان امنیتی خود تجدیدنظر نموده و ایران را به عنوان دشمنش در ساحت نگرش های امنیتی و استراتژیک قرار داده است.قبل از روی کار آمدن دونالد ترامپ دکترین امنیتی ایالات متحده آمریکا در قبال ایران متوجه گزاره محدود کردن همکاری های بین المللی و محاصره منطقه ای بود که در استمرار و ادامه چنین رویکردی، دکترین ترامپ در سال 2018 متوجه ایجاد فضایی شد که بتواند زمینه پرور جایگزینی این گزاره گردد که ایران را از یک چالش امنیتی برای آمریکا به یک دشمن امنیتی به منظور اعمال فشار بیشتر بر تهران تبدیل سازد. به همین دلیل ایالات متحده آمریکا حرکت خود را در این راستا شروع کرد و دونالد ترامپ در چارچوب پارادایم آشوب و دکترین بازیگر دیوانه؛ سیاست کلانی به نام ابهام و پیچیدگی و با استراتژی جوجیتسو وارد عمل شد و تاکتیک های سه گانه تحریک کردن، جاخالی دادن و پرتاب کردن را شکل بخشید. در آن سو جمهوری اسلامی ایران نیز با حرکت های خود در گزاره هایی چون جبهه مقاومت و رودرویی با ایالات متحده آمریکا در منطقه، بستن تنگه هرمز و همچنین کوشش برای ایجاد یک جبهه معنادار تحت عنوان مقاومت، زمینه های بهره برداری از تئوری جنگ نامتعادل در قبال آمریکا را فراهم کرد. از همین رو ایالات متحده آمریکا نیز سعی دارد با عظیمنمایی قدرت ایران و آنچه که ایرانیان بیان می نمایند، زمینه های قانع کردن افکار عمومی و القاء ایران به عنوان یک تهدید امنیتی را در جهان فراهم سازد.

ایا پیروز هم بوده اند؟

اگرچه آنها در این زمینه به طور مطلق پیروز نبودند اما به طور نسبی این امر صورت پذیرفت و هم اکنون شاهد ایجاد فضایی هستیم که در آن جمهوری اسلامی ایران تحت فشار بین المللی ایالات متحده آمریکا قرار گرفته است و آرام آرام اتحادیه اروپا نیز به آن پیوند می خورد که این راستا زمینه ساز ایجاد یک فضای معنادار در فشار بیشتر علیه ایران است. اروپایی ها گام به گام به آمریکایی ها نزدیک تر خواهند شد. آنها تمایل به حزب دموکرات و جمهوری خواه را اندازه یک اقیانوس نمی پندارند؛ بلکه اندازه جویی می دانند که دموکرات ها در یک طرف آن و جمهوری خواستار در طرف دیگر آن قرار دارند که به سرعت نیز می توانند جای خود را از این سو به آن سو عوض نمایند.

این مساله به رئیس جمهوری بعدی آمریکا اگر فرض بگیریم بایدن پیروز گردد، منتقل می گردد یا استراتژی تازه تری دنبال می گردد؟

کاخ سفید هر رئیس جمهوری داشته باشد چه دونالد ترامپ و یا جو بایدن باید منطق محدودسازی ایران در خاورمیانه را دنبال کند. از این جهت تغییر اندکی در ادبیات، تاکتیک و تکنیک در برخورد با ایران به وجود نخواهد آمد. باراک اوباما هم اگر برجام را پذیرفت و جان کری و تیمش را برای مذاکره جدی با ایران به وین فرستاد در فکر این بود که بعد از برجام فشارهای واشنگتن بر تهران را تداوم بخشد و در ادامه تهران را در باب پرونده ها و موضوعات دیگر پای میز مذاکره بکشاند. استدلال وی این بود که اگر ایران وارد بازی مذاکره گردد مجبور است در حلقه های گوناگون مذاکرات بعدی نیز وارد گردد و بالطبع زمینه های ایجاد فضای مصاحبهی بیشتر به منظور محدودسازی ایران در شعارهای انقلابی مطرح خود در تهران را فراهم کند.

لذا با موضع گیری رهبری جمهوری اسلامی ایران در باب عدم مذاکره در خصوص پرونده های دیگر به جز پرونده هسته ای شاهد فضایی هستیم که در آن جمهوری اسلامی ایران تحت تأثیر محدودسازی تفسیری از برجام توسط کاخ سفید در اواخر دوران اوباما هم بود. بنابراین نباید از این موضوع غافل شویم و چندان امیدی بدان نداشته باشیم.

با این تعریف پس برویم سر سوال اصلی،تصمیم آمریکا برای بازگشت به برجام را چه طور نگاه می کنید؟ بازگشت آمریکا را می توان حقوقی تفسیر کرد یا سیاسی؟ و اگر پیروز گردد چین و روسیه چه تصمیمی خواهند داشت؟

ایالات متحده آمریکا به همین دلیل کوشش برای ایجاد یک سامانه حقوقی معنادار با پذیرش مراجع بین المللی را شروع نموده است. اگرچه ایالات متحده آمریکا در این راستا با چالش های عمده ای چون مخالفت چین و روسیه روبرو خواهد بود اما بازار گرم تحولات بین المللی و احتیاج دولتمردان قدرت های عظیم به یکدیگر از جمله آمریکا به عنوان تنها ابرقدرت باقی مانده از جنگ سرد موجب خواهد شد تا با بده بستان های دیگر ایران بار دیگر تنها بماند. در همین حال آنچه که ایران تحت عنوان امید به چین و روسیه و همچنین ایجاد فضای منطقه ای مناسب در جهت فشار به ایالات متحده آمریکا دنبال می نماید در شرایط فعلی موثر و قابل قبول نخواهد بود.

در آن سو واشنگتن نیز با موانعی چون رقابت با اتحادیه اروپا، رقابت با چین روسیه در مناطق تحت نفوذ و اصطکاک های گوناگون موجبات ایجاد چالش محدودنماینده را برای خود فراهم خواهد نمود. به طور طبیعی اگر لبه های تیز این چالش ها در دو جبهه موافقت و یا مخالفت با آمریکا به سرانجام تعیین نماینده ای در جهت شکل دادن به نظم آینده بین المللی بینجامد، می تواند جرقه هایی را در آینده به وجود آورد که موجب افزایش و گسترش خشونت و درگیری ها در سطح منطقه و بین المللی گردد.

از طرفی اگرچه روسیه و چین به طور لفظی حمایتشان را از ایران اعلام می نمایند و مسکو به صراحت بحث فروش تسلیحات به ایران را در سرانجام تحریم تسلیحاتی ایران مطرح می نماید اما بدیهی است که تأمین منافع برای این دو کشور در اولویت قرار دارند. در این راستا روس ها بارها اعلام نموده اند که به دنبال ایجاد فضایی هستند که ایران را به عنوان یک شریک استراتژیک قلمداد نمایند. نکته اینجاست که روس ها هیچ گاه نتوانسته اند صداقت و راستی خود را به معرض نمایش بگذارند.

از چه لحاظ روس ها به نسبت به ایران صداقت نداشته اند؟

عدم تکمیل نیروگاه بوشهر، نادیده دریافت ایران در سوریه، عدم همکاری با ایران در بوسنی و هرزگوین، کوشش برای محدود کردن ایران در افغانستان خود گواه بر این موضوع است و این کشور همیشه کوشش نموده است تا از ایران به عنوان یک برگ برنده برای امتیازگیری از ایالات متحده آمریکا سود ببرد.

درباره چین؟

در خصوص چین نیز به همین گونه است و نکته مهمتر اینکه دو کشور چین و روسیه در کلونی قدرت های عظیم جهانی قرار می گیرند و در این عرصه همانطور که برای کشاندن ایران به میز مذاکره در ماجرای برجام حتی به طور حداقلی با ایالات متحده آمریکا همکاری کردند، بار دیگر نیز کوشش خواهند کرد با دریافت امتیازات بیشتر زمینه هایی را برای هماهنگی با ایالات متحده آمریکا در فشار علیه ایران بازیابی نمایند. به طور طبیعی و براساس مولفه های علم استراتژیک روسیه نمی تواند متحد استراتژیک برای ایران باشد. چرا که این دوستی بر محور منافع روس ها در حوزه منطقه ای و بین المللی و همچنین در بستر منازعه ایران و آمریکا معنادار شده است. این معنا را به طور خاص در 4 دهه گذشته و در رفتار و کنش سیاسی مسکو نسبت به تهران می توانیم ردیابی کنیم.

با این شرایط می توانیم این سوال را با حداقل در نظر دریافت نسبیت، بگوییم که آمریکا در مهرماه به هدف خود خواهد رسید؟

در صورت پیروزیت ایالات متحده آمریکا در طرحش و احیای تحریم های سازمان ملل علیه ایران گفته می گردد حضور ایران در برجام نیز دیگر معنایی نخواهد داشت اما باید در نظر داشت که هم اکنون نیز این توافق جسدی بیش نیست. برجامی که ایران اعلام نمود که در صورت خروج آمریکا آن را آتش خواهد زد، اکنون به شرایطی رسیده است که ترامپ آن را ریز ریز نموده است. این در حالی است که ایران هنوز سخن از برجام می گوید با اینکه قرار بود به صورت پلکانی از آن خارج گردد و پس از چند ماه از گام پنجم کاهش تعهدات برجامی، منطق پلکانی خروج از این توافق نیز از متن به حاشیه رفته است.

این بافت موقعیتی سبب شده تا ایران نتواند جسد برجام را تشییع کند. چون که تشییع جنازه جسد برجام بر روی اقتصاد ایران حداقل از منظر روانی تأثیرگذار خواهد بود و قادر است شرایط متزلزل مالی کنونی را با یک سکته ناقص دیگری روبرو کند که در صورت عدم کنترل آن می تواند مخاطرات جدی مالی و متعاقباً اجتماعی و سیاسی را به همراه داشته باشد. زنگ هایی که در آبان ماه سال 98 به صدا در آمد هنوز خاموش نشده است؛ اگرچه بعضی درصدد آن هستند تا صدای آن زنگ ها را کوتاه و یا در صداهای دیگر گم نمایند. بنابراین نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای جهان اگر شرایط مالی نتواند جوابگوی بافت موقعیتی ناشی از گذار از دوران کرونا باشد و همچنین تلنگری که به زیست جهان های جوامع گوناگون وارد نموده فائق بیاید، بالطبع می تواند پیامدهای متعددی را بر کشورها و دولت ها متحمل کند. اگر تهران نیز نخواهد گام هایی را برای جوابگویی به مردم خود بردارد، باید منتظر اتفاقات و رویدادهایی باشد نسبت دادن آن به بیگانگان و دیگران نیز به امری تکراری و کلیشه ای در نزد افکار عمومی تبدیل خواهد شد.

23/ 310 310

منبع: خبرآنلاین
انتشار: 10 تیر 1399 بروزرسانی: 10 تیر 1399 گردآورنده: shoptc.ir شناسه مطلب: 304

به "موضع روسیه و چین درباره تهران چه خواهد بود؛ آیا ایران باز تنها می ماند؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "موضع روسیه و چین درباره تهران چه خواهد بود؛ آیا ایران باز تنها می ماند؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید