سیگار برگ کوبا: سفری در تاریخ و هنر پادشاه سیگارها - فروشگاه تکنولوژی

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

گذری بر تاریخچه سیگار برگ کوبا

تاریخ سیگار برگ کوبایی به قرن‌ها پیش، حتی قبل از ورود اروپاییان به قاره آمریکا، بازمی‌گردد.

کشف توسط کلمب و بومیان تاینو

در سال 1492، کریستف کلمب و همراهانش در سفر خود به جزیره‌ای که امروز کوبا نام دارد، با بومیان تاینو مواجه شدند. آنها مشاهده کردند که این بومیان برگ‌های خشک شده گیاهی را که "کوهیبا" (Cohiba) می‌نامیدند، در برگ‌های نخل یا چنار پیچیده، آتش زده و دود آن را استنشاق می‌کردند. این شکل ابتدایی سیگار، کلمب را مجذوب خود کرد و او این برگ‌های ارزشمند را به عنوان غنیمت با خود به اسپانیا برد.

سلطه اسپانیا و عصر طلایی صنعت

با معرفی تنباکو به اروپا، این محصول به سرعت محبوبیت یافت و اسپانیا به عنوان قدرت استعماری، کنترل انحصاری صنعت تنباکوی کوبا را در دست گرفت. در ابتدا، کارخانه‌های تولید سیگار برگ در اسپانیا تأسیس شدند، اما در اواخر قرن هجدهم، مشخص شد که سیگارهای تولید شده در خود کوبا به دلیل شرایط اقلیمی و مهارت کارگران محلی، کیفیت بسیار بهتری دارند. اولین کارخانه سیگار برگ در کوبا حدود سال 1676 فعالیت خود را آغاز کرد. در سال 1810، با ثبت تجاری برندهای کوبایی و تصویب قانون تجارت آزاد تنباکو توسط پادشاه اسپانیا، صنعت سیگار برگ در کوبا شکوفا شد. در این دوران بود که بسیاری از برندهای تاریخی متولد شدند؛ برای مثال، برند مشهور H. Upmann در سال 1844 توسط یک بانکدار آلمانی به نام هرمان آپمن در هاوانا تأسیس شد. آپمن همچنین مبتکر استفاده از جعبه‌های چوب سدر برای بسته‌بندی سیگار بود که به حفظ طعم و عطر آن کمک شایانی می‌کرد.

انقلاب، تحریم و خلق یک افسانه

پس از انقلاب کوبا در سال 1959، دولت جدید به رهبری فیدل کاسترو، کنترل کامل صنعت تنباکو را در دست گرفت و آن را ملی کرد. در واکنش به این اقدام، دولت ایالات متحده در اوایل دهه 1960 تحریم‌های اقتصادی گسترده‌ای را علیه کوبا وضع کرد که شامل ممنوعیت کامل واردات محصولات کوبایی، از جمله سیگارهای برگ مشهور آن، به بزرگترین بازار مصرفی جهان یعنی آمریکا بود.

این ممنوعیت، به طور متناقضی به بزرگترین کمپین بازاریابی برای سیگار کوبا تبدیل شد:

• اثر "میوه ممنوعه": این تحریم، سیگار کوبایی را به یک "میوه ممنوعه" جذاب تبدیل کرد. این پدیده روانشناختی که در آن دسترسی دشوار به یک کالا، آن را مطلوب‌تر می‌کند، به شدت به شهرت جهانی سیگار کوبایی دامن زد و آن را به نمادی از طغیان، تجمل و انحصار تبدیل کرد.
• داستان نمادین جان اف. کندی: شاید هیچ روایتی بهتر از داستان رئیس‌جمهور کندی این جذابیت را نشان ندهد. کندی که خود از علاقه‌مندان سیگار برگ بود، ساعاتی قبل از امضای فرمان تحریم کامل علیه کوبا در فوریه 1962، به دبیر مطبوعاتی خود دستور داد تا 1200 نخ از سیگار مورد علاقه‌اش، H. Upmann Petit Coronas، را برای او تهیه کند. تنها پس از اطمینان از تأمین ذخیره شخصی خود، کندی فرمان را امضا کرد و این داستان به نمادی از کیفیت بی‌بدیل سیگار کوبایی بدل شد.
• هاله‌ای از رمز و راز: تحریم‌ها باعث ایجاد یک بازار سیاه پررونق در آمریکا شد و داستان‌های قاچاق و دشواری تشخیص سیگار اصل از تقلبی، هاله‌ای از رمز و راز پیرامون این محصول ایجاد کرد.

امروزه، شرکت دولتی Habanos S.A. مسئولیت کنترل کیفیت و صادرات تمام سیگارهای برگ کوبایی به سراسر جهان را بر عهده دارد، به استثنای ایالات متحده که بازار قانونی برای این محصول ندارد.

چرا سیگار برگ کوبا شهرت جهانی دارد؟

شهرت افسانه‌ای سیگارهای کوبایی حاصل ترکیبی منحصربه‌فرد از عوامل طبیعی، انسانی و فرآیندهای سنتی است.

1. خاک و اقلیم استثنایی: قلب تپنده تنباکو

منطقه Vuelta Abajo در استان Pinar del Río در غرب کوبا، به عنوان بهترین مکان در جهان برای کشت تنباکوی سیگار برگ شناخته می‌شود. این منطقه تنها ناحیه‌ای در کوباست که تمام انواع برگ‌های مورد نیاز برای یک سیگار برگ (پوششی، میانی و پرکننده) با بالاترین کیفیت در آن به عمل می‌آید.

• خاک استثنایی: خاک این منطقه یک لوم شنی (sandy loam) قرمز رنگ با زهکشی عالی است. این خاک سرشار از مواد معدنی مانند آهن، کوارتز، کلسیم و منیزیم است که برای توسعه طعم پیچیده در برگ‌ها حیاتی است.
• میکروکلیمای ایده‌آل: این منطقه از آب و هوای گرمسیری با رطوبت و دمای پایدار (حدود 25 درجه سانتی‌گراد) برخوردار است. رشته‌کوه‌ها آن را از بادهای شدید محافظت کرده و نسیم‌های خنک بعد از ظهر به ضخیم شدن برگ‌ها کمک می‌کند.

2. فرآیند تولید دقیق و زمان‌بر: از بذر تا دود

تولید یک سیگار برگ کوبایی باکیفیت، فرآیندی است که بیش از 500 مرحله مختلف از کاشت بذر تا بسته‌بندی نهایی را شامل می‌شود و هنر، سنت و طبیعت را در هم می‌آمیزد.

• کاشت و برداشت: فرآیند با کاشت بذرهای ریز در خزانه‌ها آغاز می‌شود. پس از 45-60 روز، کشاورزان ماهر (Vegueros) نهال‌ها را به زمین اصلی منتقل می‌کنند. برگ‌های پوششی (Wrapper) زیر پارچه‌های سفید (Tapados) رشد می‌کنند تا نرم و لطیف بمانند. برداشت (Cosecha) به صورت دستی و مرحله‌ای انجام می‌شود و کارگران از پایین ساقه شروع کرده و تنها برگ‌های رسیده را می‌چینند.
• خشک کردن (Curing): برگ‌های تازه در انبارهای چوبی به نام "Casas de Tabaco" آویزان می‌شوند تا طی 45 تا 60 روز به آرامی خشک شوند. در این مرحله رنگ برگ‌ها از سبز به قهوه‌ای طلایی تغییر کرده و نشاسته به قند تبدیل می‌شود.
• تخمیر (Fermentation): این مرحله برای توسعه طعم و کاهش تندی و آمونیاک حیاتی است. برگ‌ها در توده‌هایی به نام "Pilones" انباشته می‌شوند. گرمای ایجاد شده فرآیند تخمیر را آغاز می‌کند. این فرآیند در دو یا حتی سه مرحله انجام می‌شود و می‌تواند تا 90 روز یا بیشتر به طول انجامد.
• کهنه‌سازی (Aging): پس از تخمیر، برگ‌ها در بسته‌هایی از برگ نخل به نام "Tercios" بسته‌بندی شده و برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها در انبار کهنه می‌شوند. این کار باعث بلوغ و ترکیب طعم‌ها می‌شود.

3. ترکیب هنرمندانه برگ‌ها

هر سیگار برگ از ترکیب هنرمندانه‌ای از انواع مختلف برگ‌های تنباکو ساخته می‌شود:

• پرکننده (Filler / Tripa): قلب طعم و قدرت سیگار که از سه نوع برگ تشکیل شده است :
  • Ligero (لیهِرو): برگ‌های بالای گیاه؛ قوی، پر از نیکوتین و کندسوز که قدرت و تندی سیگار را تأمین می‌کنند.
  • Seco (سِکو): برگ‌های میانی؛ ملایم‌تر و مسئول اصلی عطر (Aroma) سیگار.
  • Volado (وُلادو): برگ‌های پایینی؛ با کمترین طعم اما با قابلیت اشتعال بالا که سوختن یکنواخت سیگار را تضمین می‌کنند.
• برگ میانی (Binder / Capote): برگی مقاوم که برگ‌های پرکننده را در کنار هم نگه می‌دارد.
• برگ رویی (Wrapper / Capa): بیرونی‌ترین و گران‌ترین برگ که تأثیر قابل توجهی (تا 60٪) بر طعم و ظاهر سیگار دارد.

4. هنر دست‌ساز بودن (Totalmente a Mano)

اکثر سیگارهای برگ کوبایی به صورت کاملاً دستی توسط استادکاران ماهر به نام "تورcedores" (Torcedores) با استفاده از ابزاری به نام "چاوِتا" (Chaveta) پیچیده می‌شوند. این مهارت که نسل به نسل منتقل شده، تضمین‌کننده ساختاری بی‌نقص، کشش (Draw) مناسب و سوختنی یکنواخت است. سیگارهای پیچیده شده قبل از بسته‌بندی، حداقل 90 روز در اتاق‌های مخصوص (Escaparate) استراحت می‌کنند تا طعم‌ها کاملاً با هم عجین شوند.

تولیدکنندگان و برندهای غالب سیگار برگ کوبا

صنعت سیگار برگ کوبا تحت کنترل شرکت Habanos S.A. قرار دارد که تمامی برندهای سیگار برگ کوبایی را مدیریت و به بیش از 140 کشور جهان صادر می‌کند. در میان ده‌ها برند موجود، برخی به دلیل کیفیت و تاریخچه خود به شهرت جهانی دست یافته‌اند:

• کوهیبا (Cohiba): این برند که اغلب به عنوان قله صنعت سیگار برگ کوبا شناخته می‌شود، داستانی منحصربه‌فرد دارد که با انقلاب کوبا و شخص فیدل کاسترو گره خورده است.

  • تاریخچه: از یک اتفاق تا یک افسانه: داستان کوهیبا به طور تصادفی در سال 1966 آغاز شد. فیدل کاسترو متوجه سیگار بسیار خوش‌عطری شد که یکی از محافظان شخصی‌اش می‌کشید. او پس از امتحان کردن آن، شیفته طعم و کیفیتش شد و دستور داد تا تولیدکننده آن، ادواردو ریورا، برای تولید انحصاری این سیگار به کار گرفته شود. به این ترتیب کارخانه "ال لاگیتو" (El Laguito) تأسیس شد و برند کوهیبا، با الهام از واژه بومیان تاینو برای "تنباکو"، رسماً خلق شد. برای سال‌ها، کوهیبا یک محصول تجاری نبود و تنها به عنوان هدیه دیپلماتیک به سران کشورها اهدا می‌شد که این انحصار، هاله‌ای از رمز و راز پیرامون آن ایجاد کرد. این برند سرانجام در سال 1982 در اسپانیا و در سال 1989 به صورت جهانی عرضه شد.
  • فرآیند تولید منحصربه‌فرد: راز «تخمیر سوم»: ویژگی انحصاری کوهیبا، «تخمیر سوم» است. در حالی که سایر سیگارها دو مرحله تخمیر را طی می‌کنند، دو نوع از برگ‌های پرکننده کوهیبا (Seco و Ligero) یک مرحله تخمیر اضافی را در بشکه‌های چوبی می‌گذرانند. این فرآیند ناخالصی‌ها را حذف کرده و طعمی نرم‌تر، پیچیده‌تر و بدون تندی ایجاد می‌کند. تمام تنباکوی آن از بهترین مزارع منطقه "وولتا آباخو" دستچین می‌شود.
  • خطوط تولید شاخص (Líneas):
    • Línea Clásica: اولین و اصلی‌ترین خط تولید با گیرایی متوسط تا قوی و طعم‌های کلاسیک چوب و ادویه.
    • Línea 1492 (Siglo Series): در سال 1992 معرفی شد، دارای طعمی ملایم‌تر برای پر کردن خلاء ناشی از توقف تولید برند دیویدوف در کوبا.
    • Línea Maduro 5: عرضه شده در سال 2007، از برگ‌های لفاف (Wrapper) تیره که به مدت پنج سال کهنه شده‌اند استفاده می‌کند و طعمی غنی و شیرین دارد.
    • Línea Behike: لوکس‌ترین و گران‌ترین خط تولید (2010) که از برگ بسیار نادر "مدیو تیمپو" (Medio Tiempo) استفاده می‌کند و طعمی فوق‌العاده قوی و پیچیده دارد. مدل BHK 52 آن در سال 2010 به عنوان "سیگار سال" انتخاب شد.

• مونته‌کریستو (Montecristo): این برند که نامش از ادبیات کلاسیک الهام گرفته شده، نه تنها یکی از پرفروش‌ترین‌ها در جهان است، بلکه به معیاری برای سنجش کیفیت سایر سیگارهای هاوانا تبدیل شده است.

  • تاریخچه: داستان مونته‌کریستو در سال 1935 آغاز شد، زمانی که آلونسو منندز کارخانه Particulares را خرید. نام برند از رمان مشهور «کنت مونت-کریستو» اثر الکساندر دوما الهام گرفته شد که توسط "خوانندگان" (Lector) برای سرگرم کردن کارگران (Torcedores) در حین کار با صدای بلند خوانده می‌شد. در سال 1937، با خرید کارخانه معتبر H. Upmann، تولید مونته‌کریستو به آنجا منتقل شد که دسترسی به بهترین تنباکوها و استادکاران را تضمین کرد. لوگوی نمادین آن، شامل شش شمشیر که مثلثی را دور یک گل زنبق تشکیل داده‌اند، توسط توزیع‌کننده بریتانیایی برند طراحی شد.
  • معیار کیفیت: شهرت مونته‌کریستو به عنوان یک معیار، حاصل کیفیت برتر و پایدار ، استفاده انحصاری از بهترین برگ‌های منطقه Vuelta Abajo و ترکیب طعمی متعادل و منحصر به فرد است که هم برای تازه‌کاران و هم برای حرفه‌ای‌ها جذاب است.
  • مدل‌های شاخص: مدل Montecristo No. 4 با فرمت Petit Corona، به پرفروش‌ترین سیگار برگ دست‌ساز جهان تبدیل شده و اغلب "کوکاکولای دنیای سیگار" نامیده می‌شود. این مدل به خاطر پروفایل طعمی پیچیده با نت‌های قهوه، کاکائو، چوب سدر، آجیل و ادویه شهرت دارد. در کنار آن، مدل Montecristo No. 2 (یک سیگار هرمی یا Torpedo) توسط بسیاری به عنوان یکی از بهترین سیگارهای تمام دوران شناخته می‌شود.

• رومئو و جولیت (Romeo y Julieta): برندی با سابقه‌ای طولانی که نام خود را از تراژدی شکسپیر وام گرفته و طیف وسیعی از سیگارها با طعم‌های متنوع را ارائه می‌دهد.

• پارتاگاس (Partagás): این برند برای سیگارهای قوی و پرطعم خود با نت‌های خاکی و ادویه‌ای شناخته می‌شود.

• H. Upmann: این برند تاریخی که در سال 1844 تأسیس شد، به خاطر کیفیت بالا و کسب جوایز متعدد شهرت دارد. سیگارهای آن عموماً دارای طعمی ملایم تا متوسط هستند. این برند به لطف داستان مشهور خرید 1200 نخ از آن توسط جان اف. کندی پیش از امضای تحریم کوبا، به جایگاهی افسانه‌ای دست یافته است.

• ترینیداد (Trinidad): برندی که مانند کوهیبا در ابتدا به صورت انحصاری برای دیپلمات‌ها تولید می‌شد و به دلیل کیفیت بالای برگ‌های تنباکو و ظرافت در ساخت، در کنار کوهیبا قرار می‌گیرد.

خلاصه

سیگار برگ کوبا، که ریشه در سنت‌های بومیان تاینو دارد و توسط کریستف کلمب به جهان معرفی شد، به لطف ترکیبی بی‌بدیل از عوامل طبیعی و انسانی به "پادشاه سیگارها" ملقب شده است. کیفیت استثنایی این محصول مدیون خاک حاصلخیز و اقلیم منحصربه‌فرد منطقه Vuelta Abajo و دانش و مهارتی است که طی قرن‌ها منتقل شده است. فرآیند تولید آن، هنری دقیق و زمان‌بر است که شامل مراحل کلیدی مانند کاشت تخصصی، برداشت دستی، خشک کردن در "Casas de Tabaco"، تخمیرهای چند مرحله‌ای برای توسعه طعم و کهنه‌سازی طولانی‌مدت می‌شود. هر سیگار از ترکیب هنرمندانه برگ‌های Ligero (برای قدرت)، Seco (برای عطر) و Volado (برای سوختن) ساخته شده و توسط استادکاران ماهر (Torcedores) به صورت دستی پیچیده می‌شود.

پس از انقلاب 1959 و ملی شدن صنعت، تحریم‌های آمریکا به طور متناقضی با ایجاد اثر "میوه ممنوعه" به شهرت آن دامن زد. داستان خرید سیگارهای H. Upmann توسط رئیس‌جمهور کندی نمادی از این جذابیت است. امروزه، شرکت Habanos S.A. انحصار تولید و صادرات جهانی برندهای معتبری را در دست دارد. در میان این برندها، کوهیبا (Cohiba) به عنوان لوکس‌ترین برند شناخته می‌شود که در سال 1966 به صورت انحصاری برای فیدل کاسترو خلق شد و به دلیل فرآیند منحصربه‌فرد «تخمیر سوم» و خطوط تولید فوق‌العاده باکیفیتی مانند Behike شهرت جهانی دارد. برندهای دیگری چون Romeo y Julieta، Partagás، H. Upmann و Montecristo نیز جایگاه ویژه‌ای دارند. برند مونته‌کریستو که در سال 1935 با الهام از رمان «کنت مونت-کریستو» تأسیس شد، به لطف کیفیت پایدار و مدل‌های نمادینی مانند Montecristo No. 4 (پرفروش‌ترین سیگار دست‌ساز جهان)، به معیاری برای سنجش کیفیت سایر سیگارهای هاوانا تبدیل شده است. این برندها با حفظ سنت و کیفیت، جایگاه سیگار برگ کوبا را به عنوان نمادی از تجمل و میراث فرهنگی تثبیت کرده‌اند.