دوره کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضدانقلاب؟ برگزار می گردد

به گزارش فروشگاه تکنولوژی، به همت آموزشگاه هنر شمسه در ادامه سلسله درسگفتارهای تاریخ انتقادی فلسفه غرب، دوره کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضدانقلاب؟ با تدریس محمدمهدی اردبیلی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و مدرس دانشگاه سه شنبه ها از ساعت 18 تا 20 به صورت حضوری و آنلاین برگزار می گردد.

دوره کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضدانقلاب؟ برگزار می گردد

این دوره از 7 مردادماه شروع می گردد. اردبیلی درباره طرح درس نوشته است: هرچند هیوم، کانت را از خواب جزمی بیدار کرد، اما برون رفت از جزمیت نیازمند چیزی بیشتر بود. هیوم مسئولیتِ ایجابیِ جرقه ای را که جهانیده بود نپذیرفت و نه تنها هیچ نظام فلسفیِ بدیلی در برابر رئالیسم جزمی به دست نداد، بلکه حتی برای پیشبرد نقدش به بعضی مبانی جزم اندیشانه تکیه کرد. او کل متافیزیک را زیر سوال برد و آن را به اتهام سفسطه و توهم، به آتش سپرد.

کانت اما احیای حیثیت بانوی هتک حرمت شده متافیزیک را به عنوان هدف خود برگزید و این مهم، نیازمند کوششی سترگ و جسارتی بزرگ بود که خود او در پیشگفتارش بر نقد عقل محض آن را با کشفِ نوآورانه کوپرنیک مقایسه نموده است. به همین دلیل، تا به امروز بارها به طرق مختلف و با اغراضی متفاوت، انقلابی کانتی را انقلاب کوپرنیکی در فلسفه نامیده اند.

کانت با چرخشی ایدئالیستی، به زعم خودش، آخرین پسمانده های جزمیتِ رئالیستی نزد لاک، لایب نیتس و حتی خود هیوم را به چالش کشید و ایدئالیسم استعلایی خود را در مقام بدیلی نظام مند جایگزین متافیزیک ای ساخت که به دست هیوم ویران (یا دستکم ویرانی اش اعلام) شده بود.

در این معنا، کانت بنیانگذار ایدئالیسم (در معنای متاخر آن) است. اما همان گونه که هر انقلابی ای آنگاه که وجهی از نظام پیشین را برمی اندازد، وجهی را هم نگه می دارد و در راستای تحکیم نظام تازه مصادره می نماید، کانت نیز، هر چه کرد نتوانست از شرّ آخرین میراث رئالیسم (یعنی تصدیق وجودِ امر فی نفسه) خلاص گردد و آن را تا خاتمه همچون لکه ننگی بر پیشانی نظامش حمل کرد. تجربه نشان داده است که هر انقلابی ای مجبور خواهد شد به انقلابی که به راه انداخته خیانت کند و موضع ضدانقلاب بگیرد.

از همین رو، دوره آموزشی کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضد انقلاب؟ پس از ترسیم طرحی کلی از فلسفه نظری کانت، به ویژه با تمرکز بر دو اثر اصلیِ نقد عقل محض و تمهیدات، خواهد کوشید تا به این پرسش پاسخ دهد که کانت در کجا انقلابی ماند و در کجا به انقلابش خیانت کرد و از مواجهه با نتایج رادیکال ایدئالیسمش به هراس افتاد. در این معنا، می توان ادعا کرد که تمام فلسفه های بعد از او چه رادیکال چه ارتجاعی، واکنش هایی بودند به این هراس و نیز کوشش هایی بودند در جهت نقد انسدادهای نظام کانتی، البته با تکیه بر امیدهای خود کانت.

منبع: ایبنا - خبرگزاری کتاب ایران
انتشار: 22 شهریور 1399 بروزرسانی: 5 مهر 1399 گردآورنده: shoptc.ir شناسه مطلب: 446

به "دوره کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضدانقلاب؟ برگزار می گردد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "دوره کانت و متافیزیک: انقلاب یا ضدانقلاب؟ برگزار می گردد"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید